هارد دیسک یکی از حساس ترین و در عین حال حیاتی ترین قطعات هر سیستم کامپیوتری است. تمام اطلاعات شخصی، کاری و آرشیوی کاربران معمولا روی هارد دیسک ذخیره می شود و خرابی یا سوختن ناگهانی آن می تواند خسارت های جبران ناپذیری به همراه داشته باشد. بسیاری از کاربران تصور می کنند سوختن هارد دیسک اتفاقی ناگهانی و غیر قابل پیش بینی است، در حالی که در اغلب موارد، این مشکل نتیجه بی توجهی به اصول ساده نگهداری و استفاده نادرست در طول زمان است. در این مقاله به صورت کاربردی و قابل اجرا، ۱۰ ترفند ساده را معرفی می کنیم که با رعایت آنها می توان تا حد زیادی از سوختن ناگهانی هارد دیسک جلوگیری کرد.
جهت اطلاع از شرایط ریکاوری هارد سوخته برروی لینک مربوطه کلیک نمایید.
چرا هارد دیسک دچار سوختگی یا خرابی ناگهانی می شود؟
سوختن هارد دیسک معمولا به یک عامل واحد محدود نمی شود، بلکه ترکیبی از عوامل فیزیکی، الکتریکی و محیطی در آن نقش دارند. نوسانات برق، دمای بالا، ضربه فیزیکی، استفاده طولانی مدت بدون استراحت و حتی کیفیت پایین قطعات جانبی می توانند به مرور زمان باعث آسیب دیدن برد الکترونیکی یا قطعات داخلی هارد شوند. در بسیاری از موارد، هارد قبل از سوختن علائم هشداردهنده ای از خود نشان می دهد، اما کاربران این نشانه ها را نادیده می گیرند.
شناخت دلایل اصلی خرابی، اولین قدم برای پیشگیری اصولی است.
بیشتر بخوانید : نحوه برگرداندن اطلاعات از هارد دیسک دارای بدسکتور
نقش نوسانات برق در سوختن هارد دیسک
یکی از شایع ترین دلایل سوختن ناگهانی هارد دیسک، نوسانات برق است. تغییرات ناگهانی ولتاژ می تواند به برد الکترونیکی هارد آسیب جدی وارد کند. این موضوع به ویژه در مناطقی که برق شهری ناپایدار است یا در زمان قطع و وصل شدن برق بیشتر دیده می شود. استفاده نکردن از محافظ برق مناسب، ریسک خرابی هارد را چند برابر می کند.
در بسیاری از موارد، هارد پس از یک نوسان شدید برق دیگر توسط سیستم شناسایی نمی شود و اطلاعات به صورت کامل از دسترس خارج می شوند.
تاثیر دمای بالا بر عمر هارد دیسک
هارد دیسک در زمان فعالیت، گرما تولید می کند و اگر این گرما به درستی دفع نشود، به قطعات داخلی آسیب می زند. دمای بالا باعث کاهش عمر هد، موتور و حتی برد الکترونیکی هارد می شود. در کیس هایی که تهویه مناسبی ندارند یا در لپ تاپ هایی که دریچه های هوا مسدود شده اند، احتمال داغ شدن بیش از حد هارد بسیار بالا است.
استفاده طولانی مدت از سیستم در محیط های گرم، بدون توجه به خنک سازی، یکی از عوامل پنهان خرابی هارد محسوب می شود.
بیشتر بخوانید : آموزش بازیابی اطلاعات فرمت شده با دستگاه
۱۰ ترفند ساده برای جلوگیری از سوختن ناگهانی هارد دیسک
- استفاده از محافظ برق استاندارد و سالم
- جلوگیری از خاموش شدن ناگهانی سیستم
- تامین تهویه مناسب برای کیس یا لپ تاپ
- جلوگیری از ضربه و لرزش هنگام روشن بودن هارد
- خاموش کردن صحیح سیستم عامل
- عدم استفاده طولانی مدت و مداوم بدون استراحت
- بررسی دوره ای سلامت هارد
- پرهیز از جابجایی لپ تاپ در حال کار
- استفاده از کابل های برق و دیتا با کیفیت
- تهیه نسخه پشتیبان منظم از اطلاعات
این ترفندها ساده هستند اما تاثیر بسیار زیادی در افزایش عمر هارد دیسک دارند.
بیشتر بخوانید : بازیابی اطلاعات ویندوز قبلی کامپیوتر؛ آموزش کامل و کاربردی
اهمیت خاموش کردن صحیح سیستم
خاموش کردن ناگهانی سیستم، مخصوصا از طریق قطع برق یا نگه داشتن دکمه پاور، می تواند باعث آسیب جدی به هارد دیسک شود. در این حالت، هد هارد فرصت بازگشت به موقعیت امن را ندارد و ممکن است روی سطح دیسک باقی بماند. تکرار این اتفاق در طول زمان، احتمال ایجاد بدسکتور و خرابی فیزیکی را افزایش می دهد.
همیشه باید اجازه داد سیستم عامل فرآیند خاموش شدن را به صورت کامل و اصولی انجام دهد.
ضربه و لرزش؛ دشمن خاموش هارد دیسک
هارد دیسک های مکانیکی به شدت نسبت به ضربه و لرزش حساس هستند. حتی یک ضربه کوچک در زمان روشن بودن هارد می تواند باعث برخورد هد با سطح دیسک و ایجاد آسیب دائمی شود. این موضوع در لپ تاپ ها بسیار شایع تر است، زیرا کاربران هنگام روشن بودن دستگاه آن را جابجا می کنند.
قرار دادن لپ تاپ روی سطوح ناپایدار یا استفاده از آن در حال حرکت، ریسک سوختن یا خرابی هارد را افزایش می دهد.
بیشتر بخوانید : اصلی ترین مشکلات موجود در روند بازیابی اطلاعات ssd
بررسی سلامت هارد و پیشگیری به موقع
امروزه ابزارهای مختلفی برای بررسی سلامت هارد دیسک وجود دارد که می توانند اطلاعات مهمی درباره وضعیت کلی هارد ارائه دهند. بررسی پارامترهایی مانند تعداد خطاهای خواندن، بدسکتورها و دمای هارد می تواند به شناسایی زودهنگام مشکلات کمک کند. بسیاری از کاربران تنها زمانی به فکر سلامت هارد می افتند که دیگر دیر شده است.
پایش دوره ای وضعیت هارد، یکی از بهترین روش های پیشگیری از خرابی ناگهانی است.
نقش کیفیت کابل ها و اتصالات در سلامت هارد
کابل های برق و دیتا نقش مهمی در عملکرد پایدار هارد دیسک دارند. استفاده از کابل های بی کیفیت یا آسیب دیده می تواند باعث قطع و وصل شدن جریان یا انتقال ناقص داده شود. این موضوع نه تنها باعث خطاهای نرم افزاری می شود، بلکه در برخی موارد به برد هارد نیز آسیب می زند.
تعویض کابل های فرسوده و استفاده از قطعات استاندارد، هزینه کمی دارد اما تاثیر زیادی در جلوگیری از خرابی هارد خواهد داشت.
بیشتر بخوانید : چرا برخی فایل ها در طول بازیابی ناقص یا خراب می شوند؟
چرا بکاپ گیری بهترین راهکار نهایی است؟
حتی با رعایت تمام نکات ایمنی، هیچ گاه نمی توان احتمال خرابی هارد دیسک را به صفر رساند. به همین دلیل، تهیه نسخه پشتیبان منظم از اطلاعات مهم، بهترین و مطمئن ترین راهکار برای مقابله با سوختن ناگهانی هارد است. بکاپ گیری باعث می شود حتی در بدترین شرایط، اطلاعات ارزشمند شما از بین نرود.
داشتن بکاپ منظم، استرس خرابی هارد را به میزان زیادی کاهش می دهد.
سخن پایانی
سوختن ناگهانی هارد دیسک اتفاقی نیست که بدون هشدار رخ دهد. در اغلب موارد، این مشکل نتیجه مجموعه ای از بی توجهی های کوچک اما مداوم است. با رعایت چند ترفند ساده مانند استفاده از محافظ برق، کنترل دما، جلوگیری از ضربه و خاموش کردن صحیح سیستم، می توان عمر هارد دیسک را به شکل قابل توجهی افزایش داد. در نهایت، آگاهی و پیشگیری همیشه کم هزینه تر و مطمئن تر از بازیابی اطلاعات پس از خرابی خواهد بود.
سوالات متداول
آیا سوختن هارد دیسک قابل پیشگیری است؟
بله، با رعایت اصول ساده نگهداری می توان احتمال آن را بسیار کاهش داد.
نوسان برق تا چه حد برای هارد خطرناک است؟
نوسان شدید برق می تواند باعث سوختن برد هارد شود.
دمای بالا واقعا روی هارد تاثیر دارد؟
بله، گرمای زیاد عمر قطعات داخلی هارد را کاهش می دهد.
ضربه کوچک هم می تواند هارد را خراب کند؟
در زمان روشن بودن هارد، حتی ضربه جزئی هم خطرناک است.