بازیابی اطلاعات یا همان ریکاوری هارد، یکی از مهم ترین موضوعاتی است که کاربران کامپیوتر و لپ تاپ با آن مواجه می شوند. در دنیای امروز، حجم زیادی از داده های شخصی، کاری و سازمانی بر روی هارد دیسک ها ذخیره می شود و حذف ناگهانی این اطلاعات می تواند خسارات جبران ناپذیری به همراه داشته باشد. از این رو، زمانی که داده ها به دلایل مختلف از بین می روند، کاربران به دنبال راهی برای بازگرداندن آن ها هستند. یکی از پرسش های متداول در این زمینه این است که آیا ریکاوری هارد بدون نرم افزار ممکن است؟ بسیاری تصور می کنند می توان تنها با استفاده از ابزارهای داخلی سیستم عامل یا ترفندهای ساده، اطلاعات حذف شده را بازگرداند. اما آیا واقعا چنین چیزی امکان دارد؟ در این مقاله به طور کامل به این سوال پاسخ می دهیم و تمامی ابعاد فنی و عملی آن را بررسی می کنیم.
جهت اطلاع از شرایط تعمیر هارد SSD برروی لینک مربوطه کلیک نمایید.
مفهوم ریکاوری هارد و نحوه عملکرد آن
برای درک بهتر موضوع، ابتدا باید بدانیم فرآیند ریکاوری دقیقا چگونه انجام می شود. زمانی که فایلی را از روی هارد دیسک حذف می کنیم، اطلاعات آن به طور کامل پاک نمی شود. سیستم عامل تنها مسیر دسترسی به آن فایل را حذف می کند و فضای آن را برای داده های جدید آزاد نگه می دارد. به عبارت دیگر، تا زمانی که داده جدیدی روی همان بخش نوشته نشده باشد، محتوای فایل حذف شده همچنان روی هارد وجود دارد و با ابزارهای مناسب می توان آن را بازیابی کرد.
نرم افزارهای ریکاوری دقیقا برای همین منظور طراحی شده اند. این برنامه ها با بررسی بخش های مختلف حافظه، فایل های حذف شده را شناسایی و بازسازی می کنند. اما سوال اینجاست که آیا بدون استفاده از این نرم افزارها، بازگرداندن اطلاعات امکان پذیر است؟
بیشتر بخوانید : کاربرد رنگ بندی های هارد وسترن دیجیتال WD
بررسی امکان ریکاوری هارد بدون نرم افزار
در پاسخ به این سوال باید گفت که ریکاوری هارد بدون نرم افزار در شرایط خاص ممکن است، اما محدود و غیرقطعی است. در واقع، تنها در مواردی که سیستم عامل به صورت خودکار از اطلاعات نسخه پشتیبان تهیه کرده باشد یا فایل ها به جای حذف شدن، پنهان شده باشند، می توان بدون ابزارهای خارجی آن ها را بازیابی کرد. در سایر موارد، مخصوصا زمانی که داده ها به طور کامل حذف یا هارد دچار خرابی سخت افزاری شده باشد، انجام این کار بدون نرم افزار عملا غیرممکن است.
با این حال، روش هایی وجود دارد که می توان بدون نصب برنامه های جانبی و تنها با استفاده از امکانات داخلی سیستم عامل، بخشی از اطلاعات از دست رفته را بازگرداند.
جهت اطلاع از شرایط بازیابی اطلاعات هارد برروی لینک مربوطه کلیک نمایید.
بازیابی اطلاعات از طریق قابلیت Backup و Restore ویندوز
ویندوز در نسخه های مختلف خود قابلیتی به نام Backup and Restore دارد که به کاربران اجازه می دهد از فایل های مهم خود نسخه پشتیبان تهیه کنند. اگر کاربر پیش از حذف داده ها از این ویژگی استفاده کرده باشد، می تواند به سادگی اطلاعات از بین رفته را بازیابی کند. این فرآیند به هیچ نرم افزار اضافی نیاز ندارد و کاملا در محیط ویندوز قابل انجام است.
در واقع، ویندوز به صورت دوره ای نسخه هایی از فایل ها را در حافظه ذخیره می کند و زمانی که کاربر به اشتباه فایلی را حذف کند، می تواند با استفاده از این قابلیت، نسخه قدیمی تر آن را بازیابی نماید. البته این روش تنها زمانی کاربرد دارد که قبلا تنظیمات پشتیبان گیری در سیستم فعال شده باشد.
مراحل انجام کار:
- وارد بخش Control Panel شوید.
- گزینه Backup and Restore را انتخاب کنید.
- گزینه Restore Files from Backup را بزنید.
در صورتی که قبلا نسخه پشتیبان ایجاد شده باشد، فایل های حذف شده شما بازگردانده خواهند شد.
استفاده از قابلیت Previous Versions در ویندوز
قابلیت دیگری که در سیستم عامل ویندوز تعبیه شده، Previous Versions است. این ویژگی امکان بازگرداندن نسخه های قدیمی فایل ها یا پوشه ها را فراهم می کند. برای مثال، اگر فایلی را ویرایش کرده و متوجه شوید نسخه قبلی آن برایتان مهم تر بوده، می توانید از این قابلیت برای بازگرداندن نسخه قدیمی استفاده کنید.
در صورتی که فایل مورد نظر اخیرا حذف شده باشد، احتمال بازیابی آن از این طریق زیاد است. این روش یکی از ساده ترین و مطمئن ترین راه ها برای بازگرداندن داده ها بدون نرم افزار محسوب می شود، اما تنها برای فایل هایی که سیستم عامل قبلا از آن ها نسخه ذخیره کرده باشد کاربرد دارد.
بازیابی اطلاعات از سرویس های ابری
در دنیای امروز، بسیاری از کاربران از سرویس های ابری مانند Google Drive، OneDrive یا Dropbox برای ذخیره داده ها استفاده می کنند. یکی از مزیت های بزرگ این سرویس ها این است که فایل های حذف شده به طور کامل از بین نمی روند و برای مدت مشخصی در سطل زباله مجازی (Trash) نگهداری می شوند. در این حالت، کاربر می تواند به راحتی وارد حساب کاربری خود شود و فایل های حذف شده را بازیابی کند.
بنابراین، اگر فایل های خود را در فضای ابری ذخیره کرده باشید، برای ریکاوری آن ها به هیچ نرم افزار خاصی نیاز ندارید. تنها کافی است به حساب کاربری خود وارد شوید و فایل ها را از بخش بازیافت شده ها (Trash) برگردانید.
بازیابی اطلاعات از طریق خط فرمان سیستم
یکی از روش های کمتر شناخته شده اما کاربردی برای بازیابی برخی داده ها، استفاده از خط فرمان یا Command Prompt است. در برخی مواقع، فایل ها به دلیل ویروسی شدن یا تغییر تنظیمات سیستمی پنهان می شوند و کاربر تصور می کند که حذف شده اند. با استفاده از دستورهای خاص در محیط Command Prompt می توان این فایل ها را دوباره قابل مشاهده کرد.
این روش تنها برای فایل های مخفی شده یا تغییر نام داده شده مؤثر است و در مواردی که داده به طور کامل حذف شده باشد، کاربرد ندارد. با این حال، در بسیاری از موارد ساده می تواند کارساز باشد و نیازی به استفاده از نرم افزارهای جانبی نیست.
بیشتر بخوانید : ۶ روش برای بررسی وضعیت سلامت هارد اینترنال و اکسترنال
محدودیت های ریکاوری بدون نرم افزار
ریکاوری هارد بدون نرم افزار در نگاه اول ممکن است ساده و جذاب به نظر برسد، اما در عمل محدودیت های فراوانی دارد. برخی از مهم ترین این محدودیت ها عبارتند از:
- تنها برای داده های پنهان شده یا دارای نسخه پشتیبان قابل استفاده است.
- در صورت فرمت شدن یا خرابی سخت افزاری کاربردی ندارد.
- احتمال بازیابی ناقص یا آسیب دیدن بیشتر داده ها وجود دارد.
- در بسیاری از مواقع نیاز به دانش فنی و دسترسی به تنظیمات سیستمی دارد.
بنابراین، در صورتی که اطلاعات بسیار مهمی را از دست داده اید، بهتر است از انجام روش های غیرتخصصی خودداری کنید و بازیابی را به کارشناسان بسپارید.
بیشتر بخوانید : بهترین حافظه برای کامپیوتر خانگی و اداری کدام است؟
خطرات استفاده از روش های غیرتخصصی
برخی کاربران پس از حذف اطلاعات، به دنبال راه های ساده و غیرتخصصی برای بازیابی داده ها می روند. این کار در ظاهر کم هزینه به نظر می رسد، اما در واقع می تواند آسیب های جبران ناپذیری به همراه داشته باشد. اجرای روش های اشتباه، نصب نرم افزارهای نامعتبر یا دستکاری نادرست هارد ممکن است باعث بازنویسی اطلاعات باقی مانده شود و احتمال بازیابی را به شدت کاهش دهد.
در بسیاری از موارد، دیده شده کاربر پس از تلاش های متعدد و ناموفق، در نهایت هارد را به مرکز بازیابی اطلاعات می آورد اما به دلیل آسیب های ایجاد شده، حتی مراکز تخصصی نیز نمی توانند تمام داده ها را بازگردانند. بنابراین، اگر اطلاعات حذف شده برای شما اهمیت زیادی دارد، بهتر است از ابتدا به کارشناسان حرفه ای مراجعه کنید.
اهمیت مراجعه به مراکز تخصصی بازیابی اطلاعات
مراکز معتبری مانند کانون بازیابی اطلاعات با سال ها تجربه در زمینه بازیابی انواع حافظه ها، قادرند داده های از دست رفته را حتی در شرایط بحرانی بازگردانند. این مجموعه از تجهیزات روز دنیا و متخصصان آموزش دیده استفاده می کند تا فرآیند ریکاوری با بالاترین درصد موفقیت انجام شود.
در چنین مراکزی، ابتدا هارد مورد نظر بررسی و عیب یابی می شود، سپس بسته به نوع خرابی، مراحل بازیابی با استفاده از ابزارهای نرم افزاری یا سخت افزاری آغاز می گردد. تمامی این فرآیندها در محیط های کنترل شده و ایمن انجام می شوند تا هیچ آسیبی به داده های موجود وارد نشود.
سخن پایانی
در نهایت باید گفت ریکاوری هارد بدون نرم افزار تنها در شرایط محدود و خاص ممکن است و نمی توان آن را به عنوان یک راه حل دائمی در نظر گرفت. در بیشتر موارد، برای بازگرداندن اطلاعات به ابزارهای تخصصی و دانش فنی نیاز است. اگر فایل های مهم خود را از دست داده اید یا هارد شما دچار مشکل شده است، بهتر است به جای آزمون و خطا، به کارشناسان معتبر مانند کانون بازیابی اطلاعات مراجعه کنید. این مجموعه با استفاده از پیشرفته ترین تجهیزات و روش های علمی، می تواند داده های از دست رفته شما را با بالاترین دقت بازیابی کند.
سوالات متداول
۱. آیا می توان اطلاعات حذف شده از سطل زباله ویندوز را بدون نرم افزار بازیابی کرد؟
در صورتی که نسخه پشتیبان از طریق Backup and Restore یا Previous Versions فعال باشد، امکان بازگرداندن فایل ها بدون نرم افزار وجود دارد. اما اگر هیچ نسخه پشتیبانی وجود نداشته باشد، این کار ممکن نیست.
۲. اگر هارد من صدا می دهد، آیا ریکاوری بدون نرم افزار جواب می دهد؟
خیر. صدا دادن هارد نشان دهنده خرابی فیزیکی است و نیاز به بررسی تخصصی در مراکز بازیابی اطلاعات دارد.
۳. آیا ریکاوری از طریق CMD همان بازیابی واقعی است؟
خیر، این روش فقط فایل های پنهان شده را نمایان می کند و داده های حذف شده واقعی را برنمی گرداند.
۴. آیا سرویس های ابری جایگزین نرم افزارهای ریکاوری هستند؟
در صورتی که داده ها در سرویس ابری ذخیره شده باشند، بله، اما اگر تنها در هارد محلی بودند، خیر. سرویس های ابری فقط از فایل های آپلود شده محافظت می کنند.
۵. هزینه ریکاوری در کانون بازیابی اطلاعات چقدر است؟
هزینه بازیابی اطلاعات بستگی به نوع خرابی، ظرفیت هارد و میزان آسیب دارد. برای برآورد دقیق، می توانید با کارشناسان کانون بازیابی اطلاعات تماس بگیرید تا پس از بررسی، قیمت دقیق اعلام شود.